GVCB erkent VCA-MAX voor mkb-bedrijven, SSVV plaatst vraagtekens

De Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB) heeft VCA-MAX voor het mkb erkend "als een waardevolle aanvulling op bestaande bewijsmiddelen voor het niveau van de veiligheidscultuur in een organisatie". Dat heeft de organisatie van de grootste aannemers in Nederland bekend gemaakt. 

Dat betekent dat de 'MAX' - de aanvullende module gedrag - bij deze bedrijven tot 250 werknemers gelijk staat aan trede 3 op de veiligheidsladder (Safety Culture Ladder). Hierdoor kunnen die bedrijven meedingen bij aanbestedingen volgens de ViA - Veiligheid in Aanbestedingen.

Bij 'gewone' aanbestedingen is het de vraag of VCA-MAX geaccepteerd wordt. Bedrijven die werken aan het spoor zijn uitgesloten. Hier blijft alleen de SCL gelden. Tot 250 werknemers is omdat volgens de Governance Codebedrijven de SCL en de MAX gelijkenissen hebben, maar ook duidelijke verschillen. De SCL is breder. Voor het mkb zien zij de MAX al een stap in de goede richting naar een veiligere cultuur.

De SSVV pleitte al langer voor het erkennen van de 'MAX'. Ze noemt de erkenning een 'stap vooruit', maar heeft nog wel vragen. Vooral de beperking tot bedrijven met maximaal 250 medewerkers schept ongenoegen.

Trede 3

"SSVV vindt dat veiligheidscultuurniveau 3 voor alle organisaties op basis van dezelfde uitgangspunten moet kunnen worden aangetoond, ongeacht omvang, sector of gekozen instrument. Daarbij hoort een gelijk speelveld", stelt ze.

"Met het oog op de invoering van veiligheidscultuurniveau 3 binnen ViA per 1 juli 2026 en in het belang van de 26 bij SSVV aangesloten brancheorganisaties, blijft SSVV zich inzetten voor duidelijkheid en een consistente toepassing van VCA-MAX richting bedrijven, opdrachtgevers en certificerende instellingen. Inclusief de acceptatie van VCA-MAX voor alle bedrijven die van VCA-MAX gebruik wensen te maken, groot of klein."

SSVV blijft daarom in gesprek met alle betrokken partijen. Bovendien roept de belangenbehartiger GCVB dan ook op om deze acceptatie actief uit te dragen richting opdrachtgevers, bedrijven en andere betrokken partijen.

Aanbestedingen

Per 1 juli eist de GCVB bij aanbestedingen dat organisaties minimaal voldoen aan veiligheidscultuur niveau 3 van de Safety Culture Ladder. Onder voorwaarden is de VCA-Max ook geldig.

"Bij het gebruik van VCA-MAX als bewijsmiddel gelden nu nog enkele voorwaarden, passend bij de uitkomsten van het uitgevoerde onderzoek. Zo geldt de erkenning alleen voor  mkb-bedrijven met een omvang tot 250 medewerkers. Reden hiervoor is dat er weliswaar veel overlap is tussen beide bewijsmiddelen, maar dat er ook nog verschillen zijn", aldus de organisatie. "SCL leidt tot een bredere cultuurbeoordeling, waarin meer ruimte is voor de feitelijke werking van veiligheid in de praktijk."

Inspanning

"Voor het voldoen aan deze bredere cultuurbeoordeling kan voor sommige organisaties een grotere inspanning nodig zijn." Van grote organisaties mag dit volgens de GCVB worden verwacht. Veel kleine en middelgrote organisaties zijn hier ook al mee bekend, maar voor het mkb dat hier nog niet mee werkt biedt VCA-MAX al een grote stap in die richting.

Deze stap sluit aan bij de ambitie om veiligheid structureel te verankeren in de sector. Sinds de introductie van Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) is veiligheidscultuur een vast onderdeel van aanbestedingen. Organisaties worden daarmee gestimuleerd om aantoonbaar te werken aan veilig gedrag.

Onderzoek

De erkenning volgt op een onderzoek van TNO en de Universiteit Antwerpen. En na overleg met brancheorganisaties en andere betrokken partijen.

"Het doel van het onderzoek was om de overeenkomsten en verschillen inzichtelijk te maken tussen het al erkende bewijsmiddel Safety Culture Ladder (SCL) en VCA-MAX. Voor de GCVB is het van belang dat er in voldoende mate sprake is van gelijkwaardigheid van bewijsmiddelen", aldus de organisatie in het persbericht.

Volgens de SSVV bewijst eerder onderzoek dat de MAX gelijk staat aan niveau 3. "Het onderzoek dat in opdracht van GCVB door TNO is uitgevoerd, richtte zich op een andere vraag, namelijk de mate van overeenstemming tussen VCA-MAX en de Safety Culture Ladder (SCL). Daarmee wordt antwoord gegeven op de vraag in hoeverre beide instrumenten op elkaar lijken, maar niet op de vraag die vanuit ViA centraal staat: kunnen organisaties met behulp van deze instrumenten aantonen dat zij beschikken over veiligheidscultuurniveau 3?"