Is de LMRA puur een formaliteit? Of een essentieel onderdeel van de dag? Lees hieronder de ervaring van een auditor:

Bij het auditen van het VCA-schema sta je als auditor stil bij de activiteiten binnen en buiten het bedrijf, de bijbehorende VGM-risico’s en de risicobeleving van medewerkers. Opleiding, communicatie en aandacht voor veiligheid, gezondheid en milieu (VGM), vormen hierbij een belangrijk aandachtspunt.

De interviews met medewerkers op een project geven een goed beeld van de wijze waarop in de uitvoering rekening wordt gehouden met veiligheid en gezondheid. Op basis van deze informatie kun je meer de diepte in door vervolgvragen te stellen. Zoals:

• hoe heeft de overdracht van het project plaatsgevonden en welke informatie is daarbij gedeeld;
• wie heeft de leiding op het project en wat zijn of haar taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden;
• is de opdracht, de wijze van uitvoering en de beheersing van risico’s duidelijk;
• is het juiste gereedschap en/of materieel voor de werkzaamheden beschikbaar;
• is de werkplek veilig ingericht en waar nodig afgeschermd.

Tijdens de schouw van de daadwerkelijke werkzaamheden verifieer je als auditor in hoeverre de eerder verkregen informatie ook daadwerkelijk wordt toegepast door de mensen op het project. Een belangrijke vraag daarbij is:

VCA-vraag 2.3: worden LMRA’s uitgevoerd vóór aanvang van de werkzaamheden?

Met andere woorden: kan het werk veilig worden gestart? Is er vooraf nagedacht over het herkennen van mogelijke risico’s en zijn hiervoor passende maatregelen getroffen? En gebeurt dit ook bij veranderingen in werkzaamheden of omstandigheden, na een werkonderbreking en/of na een incident?

Tijdens een recente audit bezocht ik als auditor een project waar kabels en leidingen werden aangelegd in een terrein waarin al bestaande kabels en leidingen aanwezig waren. Dit bleek onder andere uit de KLIC-melding en uit de situatie ter plaatse. Er was een leidingtracé ontgraven tot een diepte van circa 1,8 meter, met een steile talud in opgebrachte grond, zonder dat een bekisting was aangebracht.

Ik stelde de machinist de vraag of hij vóór aanvang van het werk had beoordeeld of het werk veilig kon worden gestart of voortgezet. De machinist gaf aan dat hij niet bang was voor instortingsgevaar en dat hij wist dat een bekisting vereist is zodra het leidingtracé dieper is dan één meter. Hij gaf echter ook aan dat dit aanzienlijk meer grondverzet zou vergen en dat dit naar zijn overtuiging te veel tijd zou kosten.

Dit was voor mij als auditor aanleiding om een afwijking op VCA-vraag 2.3 te noteren. In de toelichting heb ik benadrukt dat de LMRA juist bedoeld is om het veiligheidsbewustzijn te vergroten, met name bij routinematige werkzaamheden waarbij risico’s gemakkelijk worden onderschat.

Lessen voor de praktijk

Deze casus laat zien dat kennis van regels alleen niet voldoende is. De kern van de LMRA zit in het daadwerkelijk stilstaan bij risico’s en het durven maken van veilige keuzes, ook als die meer tijd of moeite kosten. Voor medewerkers betekent dit: neem de LMRA serieus, juist bij werkzaamheden die je vaak uitvoert. 

Voor leidinggevenden ligt er een belangrijke taak om veiligheid consequent boven planning en productiedruk te plaatsen. En voor organisaties is dit een signaal dat het gesprek over risico’s open en blijvend gevoerd moet worden. 

De LMRA is geen formaliteit, maar een laatste, cruciale check om veilig aan het werk te gaan; elke dag opnieuw.