Ervaring van een auditor

'De nieuwe VCA maakt alles veiliger'

De VCA 2017/6.0 is geaccepteerd. Wat zeg ik, de VCA is populair.

Eind 2017….. Na negen jaar maakt de VCA 2008/5.1 plaats voor de 6.0 versie.

Uiteraard is er in het begin veel gemopperd. De 6.0 norm was niet veel anders dan de 5.1 versie. Anderen voorspelden dat het over en uit zou zijn met VCA. Bedrijven zouden massaal overstappen naar de ISO 45001-norm (de ISO 45001 is de opvolger van de OSHAS 18001). Recent is vermeld dat de Veiligheidsladder mogelijk verplicht gaat worden voor bouwbedrijven. In dat geval wordt het VCA-systeem ingeruild voor de Veiligheidsladder.

In de tussentijd is het stof gedaald. De VCA 2017/6.0 is geaccepteerd. Wat zeg ik, de VCA is nog steeds onverminderd populair.

Bij de introductie van een nieuwe norm verwacht ik bij bedrijven, of in ieder geval bij adviseurs daadkracht om het VCA-handboek helemaal up-to-date brengen naar de nieuwste norm. Ook voor de VCA-norm geldt dat er een continue verbetering aantoonbaar moet zijn. Mijn ervaring is over het algemeen toch wat anders. Met minimale inspanning wordt het VCA-handboek klaar gemaakt voor de 6.0 versie.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op VCA Nieuws?

Dat kan voor

€ 79,50

p/jaar

Met een abonnement op VCA Nieuws hebt u ook toegang tot Arbeidsveiligheid.net!

Nadenken over ongevallen

Het uiteindelijke doel van het VCA-systeem is de veiligheid op de werkvloer te borgen. Bij deze doelstelling denk je in eerste instantie niet aan ongevallen. De VCA-checklist heeft in hoofdstuk 12 duidelijke criteria geformuleerd om juist wél na te denken hoe te handelen in geval van een ongeval.

Het valt mij op dat deze procedure vaak onderbelicht is. Er wordt verwezen naar een ongevallenformulier, maar dan houdt het eigenlijk op. En dat is nu juist niet de bedoeling.

Als auditor krijg ik vaak te horen: “Het VCA-systeem werkt prima, weer geen ongevallen”. Uiteraard is dat prima. Maar toch voldoet het niet aan de doelstelling van de VCA-vraag 12.1. Hierin wordt expliciet gevraagd naar het inzicht van actuele VGM-prestaties.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op VCA Nieuws?

Dat kan voor

€ 79,50

p/jaar

Met een abonnement op VCA Nieuws hebt u ook toegang tot Arbeidsveiligheid.net!

VCA fase 2: onderdelen inhoudelijk bekijken

In de vorige aflevering van ervaringen van een auditor heb ik het gehad over de fase 1 bij de VCA-audit, het vaststellen van de scope. Deze keer komt fase 2 aan bod, waarin inhoudelijk gekeken wordt naar de afzonderlijke onderdelen. In dit artikel staat precies op een rij waarop u moet letten bij de audit. Zo voorkomt u dat de reis een omweg neemt en het langer duurt voor u de bestemming bereikt.

Fase 1 is van toepassing bij initiële en her-audits. Een van de onderdelen die toen beschreven werd, is het bepalen van de ‘scope’. Met andere woorden: welke activiteiten van het bedrijf moeten VCA-gecertificeerd worden? In deze tweede aflevering gaat het over hoe het VCA-systeem is opgebouwd.

In het VGM-beheerssysteem dienen de volgende aspecten aanwezig te zijn:
•             Klachtenafhandeling van VCA-gerelateerde klachten
•             Uitgevoerde interne audit
•             Directiebeoordeling
•             Documentatie

VCA fase 1: de scope vaststellen

Kunt u zich de televisiereclame nog herinneren van een automobilist die luisterend naar het navigatieapparaat op het commando ‘rechts af’ een tuin inreed?  Dat gevoel van ‘waarom gaat dit bedrijf nu deze kant op’, bekruipt mij als VCA-auditor regelmatig. De VG-functionaris staat op de automatische piloot. Opmerkingen die ik regelmatig hoor: ‘De adviseur heeft gezegd dat het zo wel goed is.’ Of de VG-functionaris zegt dat de werkzaamheden al jaren zo uitgevoerd worden. In drie columns ga ik dieper in op de norminterpretatie van de VCA-checklijst. Wat wordt er gevraagd en wat staat er nu eigenlijk in de VCA-norm?

VCA-audit in fases
Een VCA-audit bestaat uit twee fases. Tijdens Fase 1 wordt de documentatie beoordeeld op aanwezigheid en volledigheid, tijdens Fase 2 volgt de implementatie.

VCA versus VCU

Veel bedrijven hebben medewerkers via uitzendbureaus in dienst. Hoe is het dan eigenlijk geregeld met VCA, voorlichting en PBM? Is het uitzendbureau daar verantwoordelijk voor of ligt die taak bij de inhurende partij?

Tijdens een VCA-audit viel mijn oog op de naam van een operationele medewerker die niet in vaste dienst was bij het bedrijf. Op mijn vraag of deze medewerker voorlichting, instructie en PBM gekregen had, kreeg ik het volgende antwoord: “Het is een uitzendkracht. En in dat geval regelt het uitzendbureau dat allemaal. Dat is voor ons bedrijf een reden om met uitzendkrachten in zee te gaan.”

Om te voorkomen dat er een welles/nietes-discussie ontstaat, heb ik de afkortingen-, definitie- en begrippenlijst uit de VGM-checklist Aannemers erbij gepakt. Daar staat het volgende:

Medewerkers zijn:
- Personeel in dienst van bedrijf voor bepaalde of onbepaalde tijd.
- Tijdelijke medewerkers: uitzendkrachten, gedetacheerden, stagiaires, jobstudenten, ...

Een uitzendkracht valt dus onder de verantwoordelijkheid van het inhurende bedrijf als het gaat om instructie en voorlichting.

VCA-beleid creatief verweven in de organisatie

Soms lijkt het alsof een bedrijf alles op het gebied van veiligheid goed geregeld heeft. Het is VCA-gecertificeerd, er is een VGM-beleidsverklaring getekend, dus het zal wel goed zijn. Is dat werkelijk zo? Een kijkje achter de schermen bij een VCA-audit waaruit bleek dat de directeur eigenlijk geen idee had waarvoor hij zijn handtekening had gezet.

De directeur voelde zich niet op zijn best toen ik tijdens de VCA-audit vroeg wat er nu eigenlijk in zijn VGM-beleidsverklaring staat. Hij heeft de beleidsverklaring ondertekend, maar waarvoor hij nu getekend heeft, was hem eigenlijk niet duidelijk. In ieder geval heeft de directeur vertrouwen in zijn adviseur. Natuurlijk klopt de arbobeleidsverklaring, die door de adviseur is opgesteld, inhoudelijk. Maar wat ik nu als VCA-auditor zo graag zie, is dat de directeur in zijn eigen woorden opschrijft welke koers hij wil gaan varen op het gebied van Veiligheid, Gezondheid en Milieu. Dan weet je dat er in zo’n bedrijf echt werk wordt gemaakt van veiligheid.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op VCA Nieuws?

Dat kan voor

€ 79,50

p/jaar

Met een abonnement op VCA Nieuws hebt u ook toegang tot Arbeidsveiligheid.net!

De Taak Risico Analyse (TRA)

Tijdens VCA-audits lukt het soms om te starten met een locatiebezoek. En wat blijkt? Werkzaamheden die ik bij zo’n locatiebezoek zie, komen niet altijd overeen met de in de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) beschreven activiteiten. Ook is er vaak geen Taak Risico Analyse (TRA) gemaakt. Waar gaat het mis en hoe moet het wel?

Over wat voor activiteiten hebben we het hier? Zomaar even wat voorbeelden:
•             Werken op grote hoogte.
•             Varen met een bootje om op de werkplek te komen.
•             Werken met een machine die gehuurd is.
•             Lasten aanpikken.
•             Rijden met een heftruck.

Geld besparen met arbeidsmiddelen

Is het mogelijk dat je met een goed functionerend VCA-systeem geld kunt besparen? Soms verbaas ik mij hoe bedrijven omgaan met VCA-normeis vraag 10.2: “Arbeidsmiddelen en PBM blijven voldoen aan de vastgestelde VGM-eisen”. Een van de minimum eisen van deze vraag is: Inventarisatie van periodiek te keuren arbeidsmiddelen en PBM. Wat ik vaak te zien krijg? Een overzicht van het gekeurde materiaal.

Laatst was het weer zover. Vol trots liet de VG-functionaris de lijst zien van de arbeidsmiddelen die recent door de keurmeester waren gekeurd. Hij was er volledig van overtuigd dat deze lijst voldoende was.

VCA-certificaat te koop

In een nascholingscursus voor veiligheidskundigen vertelde de trainer iets waar ik nog steeds grote moeite mee heb. "Het VCA-certificaat kun je gewoon kopen”. Eerst dacht ik nog aan een stevige stelling om de cursisten alert te houden en de discussie op te roepen, maar helaas, niets bleek minder waar.

De cursusleider bleef zich in nevelen hullen. Hij heeft geen enkele toelichting op zijn stelling gegeven. Als nu zelfs een trainer voor veiligheidskundigen dit soort verhalen de veiligheidswereld instuurt, ga ik mij toch wel zorgen maken. Dat zijn zo van die momenten waarop ik mij afvraag waarom er zoveel gemopperd wordt op het VCA-systeem.

Klagen over VCA
Mopperen op en over VCA is niets nieuws. Dat is jammer, want een goed functionerend VCA-systeem geeft veel duidelijkheid over hoe een bedrijf omgaat met veiligheid en kan (bijna-)ongevallen voorkomen.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op VCA Nieuws?

Dat kan voor

€ 79,50

p/jaar

Met een abonnement op VCA Nieuws hebt u ook toegang tot Arbeidsveiligheid.net!

Abonneren op Ervaring van een auditor